تاریخ عاشورا

تاریخ ۱۳۹۴/۸/۳ ۹:۴۰:۰۰ | عنوان: اخبار مصلی

تصویر اصلی رساله ای که اینک مورد مطالعه شما عزیزان قرار می گیرد، تحقیق مختصری درباره تاریخ عاشورا می باشد که از کتب معتبر و معتمد اهل سنت اخذ نموده ام.
این پژوهش مشتمل بر سه بخش است:
1ـ وجه تسمیه عاشورا
2ـ وقایع تاریخی رخ داده در روز عاشورا
3ـ فضیلت روز عاشورا،
* وجه تسمیه عاشورا
در وجه تسمیه عاشورا به عنوان عاشورا آراء مختلفی وجود دارد بعضی گفته اند:
1ـ کلمه عاشورا معنی عاشر یعنی دهم بودن را می دهد و عاشورا هم روز دهم ماه محرم است به این عنوان نام گذاری شده است. اما در اینکه عاشورا روز دهم ماه محرم است نیز اختلافاتی وجود دارد، چون بعضی ها روز نهم و بعضی ها روز یازدهم ماه محرم را عاشورا گفته اند، ولی اصح روایت روز دهم میباشد، همچنانکه در تنویر ذکر شده است.
2ـ عاشورا یعنی: «من حفظ حرمته عَاشَ نُوراً» یعنی هرکس حرمت آن روز را حفظ کند در نور زندگی خواهد کرد. سپس حرف نون را از کلمه «نوراً» به جهت تخفیف حذف می کنند، عاشورا می شود.
3ـ چون خداوند ده نفر از پیامبران خود را در همان روز با ده کرامت اکرام کرده است، به این عنوان نام گذاری شده است.
1- 3- خداوند توبه حضرت آدم علیه السلام را قبول کرد.
2- 3- حضرت ادریس علیه السلام را به مکان والا (بهشت) داخل کرد.
3-3- کشتی حضرت نوح علیه السلام بر روی کوه جودی قرار گرفت.
4- 3- حضرت ابراهیم علیه السلام در این روز به دنیا آمد.
5- 3- خداوند حضرت ابراهیم علیه السلام را برای خود دوست (خلیل) برگزید و او را از آتش نمرود لعین نجات داد.
6- 3- توبه حضرت داود علیه السلام را قبول کرد.
7- 3- حضرت عیسی علیه السلام را به بهشت داخل کرد.
8- 3- حضرت موسی علیه السلام را از دریا نجات داد، و فرعون و همراهانش را در دریا غرق کرد.
9- 3- حضرت یونس علیه السلام را از شکم ماهی نجات داد.
10- 3- ملک حضرت سلیمان علیه السلام را باز گردانید.
4ـ چون عاشورا دهمین کرامت از کراماتی است که خداوند به امت محمدی عطا فرموده به این عنوان نام گذاری شده است.
این کرامات به ترتیب اینگونه می باشند:
الف ـ ماه رجب؛ فضیلت ماه رجب بر دیگر ماه ها همانند برتری امت محمد بر دیگر امت ها است، چون خداوند می فرمایدکه ماه رجب ماه من است.
ب ـ ماه شعبان؛ برتری ماه شعبان همانند برتری پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم بر سایر انبیاء است.
ج ـ ماه رمضان؛ برتری ماه رمضان بر سایر ماه ها همانند برتری خداوند بر مخلوقاتش می باشد.
د ـ شب قدر، چون که از هزار شب خیر است آنچنان که خداوند در قرآن کریم می فرماید. «لَیلَةُ القَدرِ خیرٌ مِن اَلفِ شَهرٍ»
ک ـ عید فطر؛ چون روز پاداش و گرفتن جزا از خداوند می باشد.
ل ـ ایّام العشر؛ چون این روز ها ایام ذکر الله می باشد.
م ـ روز عرفه؛ چون روزه گرفتن در این روزکفاره ی دو سال گناه است.
ن ـ یوم نحر؛ چون روز قربت الی الله است.
ه ـ روز جمعه؛ چون روز جمعه سید روزها است.
و ـ روز عاشورا؛ چون روزه گرفتن در این روز کفاره ی یک سال گناه است.
5 ـ چون ده هزار پیامبر در این روز متولد شده اند و یا اینکه نزد بعضی علماء نبوت ده هزار پیغمبر در این روز ظاهر شده و یا دعای ده هزار پیغمبر در این روز مستجاب شده است به این نام، نام گذاری شده است.
6 ـ وجه تسمیه دیگر عاشورا اینکه خداوند ده چیز را در این روز خلق کرده است، همچون عرش و کرسی و لوح و قلم و بهشت و حضرت آدم و حضرت حوّا و زمین و آسمان و کوه.
7ـ اما وجه تسمیه دیگر این است که در زبان سریانی شمارش اعداد به این گونه است: اَحُودا «یکم»، ثانوا «دوم»، ثالوثا «سوم»، رابوعا «چهارم»، خاموسا «پنجم»، و الی عاشورا «دهم»، و چون دهم محرم روزی با برکت است این روز را هم در عرب و هم در عجم بدین نام عَلَم کرده اند.

*وقایع تاریخی روز عاشورا
- خلقت حضرت آدم علیه السلام
- خلقت حضرت حوّا علیها السلام
- قبول شدن توبه حضرت آدم علیه السلام
- اوج گیری مقام و منزلت حضرت ادریس علیه السلام
- قرار گرفتن کشتی نوح علیه السلام در روی کوه جودی
- تولد حضرت ابراهیم علیه السلام
- هدایت شدن حضرت ابراهیم علیه السلام از طرف خداوند
- نجات یافتن حضرت ابراهیم علیه السلام از آتش نمرود لعین
- دیدار حضرت یعقوب علیه السلام با حضرت یوسف علیه السلام
- شفا یافتن حضرت ایّوب علیه السلام از بیماری
- نجات یافتن حضرت موسی علیه السلام از دریا و غرق شدن فرعون
- قبول شدن توبه حضرت داود علیه السلام
- باز گرداندن ملک حضرت سلیمان علیه السلام
- نجات يافتن حضرت يونس عليه السلام از شكم ماهي ( نهنگ )
- تولد حضرت عیسی علیه السلام
- عروج حضرت عیسی علیه السلام
- ازدواج رسول اکرم صلی الله علیه و سلم با حضرت خدیجه رضی الله عنها
- شهادت امام حسین رضی الله عنه

*شهادت امام حسین رضی الله عنه
علیرغم این همه شادی ها و کرامت هایی که در روز عاشورا بوقوع پیوسته است شهادت مظلومانه ی سیّد شباب اهل جنت حضرت امام حسین بن علی رضی الله عنهما نیز در روز عاشورا بوقوع پیوست. و این را میتوان اینگونه بیان کرد که چون شهادت درجه ی بلندی است و خداوند حضرت امام حسین را بسیار دوست دارد که حتی به وی بشارت بهشت داده است، درجه بزرگ شهادت را به نوه ی عزیز حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم در این روز مبارک (روز عاشورا) عطا فرموده است ولی با این وجود شهادت سیّد شباب اهل الجنة، ریحانه رسول الله صلی الله علیه و سلّم حضرت حسین رضی الله عنه و شهادت مظلومانه و درد انگیز اصحابش از وقایع فراموش نشدنی است. مسلمان بجای خود، بلکه انسانیت هر شخص میطلبد که از شهادت آنها دردمند باشد و شهادت وی درس عبرت و پند و نصیحت برای هر اهل نظر است. شهادت سیدنا و سید شباب اهل الجنة، حضرت حسین رضی الله عنه، نه تنها حادثه مهمی از تاریخ اسلامی است، بلکه در تاریخ جهان هم از امتیاز خاص برخوردار میباشد. از یک طرف چنان حادثه ی حیرت انگیز، ظلم و سنگ دلی است که تصوّر آن برای انسان دشوار است، و از طرفی دیگر استقامت و قربانی آل اطهار رسول الله و جهاد نمودن آنها از جمله وقایع محیِّر العقول است که پیدا نمودن نظیر آن در تاریخ، مشکل میباشد و در هر دو بعد، برای نسل های آینده هزاران عبرت و حکمت وجود دارد. این وقایع به منزل دریای خونی است که داخل شدن در آن، کار ساده و آسانی نیست. نوشتن دیدن و شنیدن چنین وقایع نیاز به دل و جگر محکم و قوی دارد. اکنون شهادت حسین رضی الله عنه را بطور مختصر و کوتاه خدمت خوانندگان محترم عرضه میداریم.

*قیام و شهادت

آن حضرت در ورع و تقوی و شجاعت بی نظیر بود پس از مرگ امیر معاویه رضی الله عنه، مردم کوفه او را دعوت کردند به کوفه برود تا با او بیعت کنند، حضرت حسین رضی الله عنه با جمعی از یاران و خانواده خود بسوی عراق حرکت کرد تا به تشکیل یک حکومت اسلامی بر علیه یزید که فسق و فجور او برایش واضح شده بود، موفّق شود. اما مردم کوفه با آن حضرت غدَر کردند، و بر علیه آنحضرت لشکر ابن زیاد را تقویت نمودند و در نزدیکی کربلا سپاهیانی که عبیدالله بن زیاد به فرمان یزید برای جلوگیری از آن حضرت فرستاده بود، مانع حرکت وی شدند و بالاخره همان افرادی که اصرار و مبالغه آنها سبب حرکت حسین رضی الله عنه به طرف کوفه شده بود سرانجام شخصاً بمقابله و مبارزه آن حضرت پرداخته دین را به دنیا فروختند و خسران دنیا و آخرت را خریدند و بالاخره آن حضرت در چنین معرکه با 72 تن از اصحاب و یارانش در مقابل آن فسّاق و دشمنان اسلام داد شجاعت داده در روز شنبه دهم محرم سال 61 هجری در سرزمین کربلا جام شهادت نوشیده روح مبارکش به ملأ اعلی و جوار حق پرواز نمود. «اِنَّا لله وَ اِنَّا اِلَیهِ رَاجِعُون». مرقد آن حضرت در کربلا زیارتگاه مسلمین جهان است، میگویند سر مبارکش در یکی از مساجد قاهره که بنام آن حضرت منسوب است مدفون میباشد. (والله اعلم)
با تعمّق مختصری انسان با بصیرت به این نتیجه میرسد که پیروزی واقعی در این نبرد خونین از آنِ حضرت حسین رضی الله عنه بودند زیرا پیروزی آن نیست که انسان از میدان نبرد سالم درآید، یا دشمن خود را به خاک هلاکت افکند. پیروزی آن است که هدف خود را پیش برد و دشمن را از رسیدن به مقصود خود باز دارد. بدین ترتیب حضرت حسین رضی الله عنه به مسلمین درس داد مسلمان و مؤمن واقعی و پیرو راستین سنت پیامبراسلام نباید در برابر استبداد و ظلم و فسق و فجور سر تسلیم خم کند و نباید بخاطر قدرت و تجهیزات ظاهری و سطحی دشمنان اسلام به این بهانه که عِدِّه و عُدَّه اش کم است در حمایت حق و خدمت اسلام سر باز زند یا سیاستی منافقانه اختیار نماید بلکه تسلیم و سرسپردگی مؤمن در جلوی حق است به همین دلیل پس از رحلت رسول اکرم صلی الله عنه تا پایان دوره ی خلافت خلفای راشدین رضی الله عنهم چون سیر حکومت در مسیر حق بود و خلافت منهاج نبوّت و موافق سنت بود حضرت حسین رضی الله عنه هم که نه تنها ساکت بود بلکه از بزرگترین دستیاران و پیشگامان ادامه ی این حرکت بوده و کوچکترین مخالفتی از وی در برابر خلفای بر حق پیامبر اسلام، ابوبکر، عمر، عثمان، علی رضی الله عنهم مشاهده نشده است. و همچنین بعد از مصالحت حضرت حسین رضی الله عنه با حضرت امیرالمؤمنین معاویه ابن ابی سفیان رضی الله عنهما و واگزار نمودن حضرتش امر حکومت اسلامی را به صحابی جلیل القدر و دائی مؤمنین و کاتب وحی رب العالمین حضرت امیر معاویه رضی الله عنه، حضرت حسین رضی الله عنه هیچ مخالفتی و مبارزه ای نفرمود زیرا عظمت و حقّانیت او را نیز معترف و قائل بوده ولی به محض اینکه منصب زمامداری و حکومت از مسیر اصلی خود انحراف پیدا کرد و نا اهلانی مانند یزید زمام امور را بدست گرفتند، حضرت سرور شهیدان تا پای جان خود و عزیزانش ایستادگی فرمود و با نثار خون پاکش روسیاهی باطل و سرخ رویی حق را بر صحفات تاریخ عالم تا قیام قیامت ثبت نمود.
امام زهری میفرماید: از کسانی که در قتل حسین رضی الله عنه دست داشتند هیچ احدی نبود که قبل از آخرت در همین دنیا هم به کیفر جنایت ناروای خود نرسند، بعضی ها کشته شدند، بعضی ها روسیاه شدند و مسخ شدند، از بعضی دولت و سلطنت سلب شدند، کسانی که میخواستند نهال شهوات باغ نفسانی و امیال شیطانی و بهار جاه و منزلت خود را با خون انسانان پاک واقعی و ریحان پیامبر خدا آبیاری کنند دیری نپاییدکه دست قهر الهی بصورت های مختلف از پشت پرده ی غیب ظاهر شد و باغ و بهار استبدادمنشان و ستمکاران را به رنگ خرمن سوخته و بستان خزان دیده درآورد و کاخ جور و ستم را از بیخ و بنیادش برکند چندان عمل نداد که شب را سحر کند اما شخصیت و بزرگواری و عظمت مردان باخدایی که بخاطر سربلندی کلمة الله در معرکه ی نبرد حق و باطل عاشقانه جان باختند و در میدان شهادت گوی سبقت بردند. در طول تاریخ جامعه انسانیت پس از گذشت سالهای متمادی بر حال خود باقی و مداوم و روز به روز در ترقّی و تداوم و رونق خون سرخ شهادتشان با کهنه تر شدن مدت زمان افزایش مییابد و بعد از سالها هنوز هم به قلوب مؤمنین طراوت و تازگی ایمانی و جذباب مسلمانی و غیر انسانی را تحرک میبخشد. به قول شاعر مشرق علّامه لاهوری که میفرماید:
شوکت شام و فر بغداد رفت سطوت غرناطه هم از یادرفت
تار ما از زخمه اش لرزان هنوز تازه از تکبیر او ایمان هنوز
ای صبا ای پیک دور افتادگان اشک ما بر خاک پاک او رسان
در روایات آمده است که شهادت حضرت امام حسن رضی الله عنه نیز در روز عاشورا بوقوع پیوست و قیام قیامت هم در این روز خواهد بود.

* فضیلت روزعاشورا
در روایتی از رسول اکرم صلی الله علیه و سلم آمده است که هر کس در روز عاشورا روزه بگیرد خداوند برای او ثواب هزار حج و هزار عمره مینویسد و ثواب هزار شهید را به وی میدهد و برای او اجر ما بین مشرق و مغرب نوشته خواهد شد و مانند آن است که هزار کس از اولاد حضرت اسماعیل علیه السلام را آزاد ساخته است و برای هفتاد هزار قصر در بهشت ساخته میشود و خداوند جسد او را از آتش جهنم حرام خواهد ساخت. و در حدیث دیگری آمده است که هر کس در روز عاشورا روزه بگیرد برای او ثواب ده هزار فرشته نوشته میشود و هر کس در این روز هزار مرتبه سوره ی اخلاص را بخواند خداوند به او نظر رحمت خواهد نمود و او را از جمله صدّیقین خواهد نوشت.
در تورات مکتوب است که، هر کس روز عاشورا را روزه بگیرد همانند کسی است که تمام زمان را روزه گرفته است. و هر کس در این روز بر سر یتیمی مسح کند خداوند به تعداد هر موی آن یتیم درختی از جنت به وی عطا خواهد کرد که انواع زیور و زینتها در آن است که فقط خداوند اندازه ی آن را میداند، و هر کس در این روزه به کسی صدقه دهد همانند کسی است که به همه ی سائلین صدقه داده است، و هر کس در این روز بنده ی خطا کاری را ارشاد فرماید خداوند قلب او را از نور خود پر خواهد کرد. در حدیثی آمده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم گفت: هر کس در روز عاشورا برای اهل و عیال و خانواده اش روزی کاملی تهیه کند خداوند یک سال تمام برای آن شخص رزقش را وسعت خواهد داد.
و از ابن عباس روایت شده است، که پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم گفت: هر کس در روز عاشورا روزه بگیرد خداوند برای آن شخص ثواب شصت سال عبادت که شبهای آن را به عبادت قائم و روزهای آن را به صیام گذرانده باشد را عطاء خواهد نمود. و در روایت دیگر فرمودند: هر کس جوارح و زبان را از جفا و فحش نگهدارد خداوند جوارح او را از آتش آزاد خواهد کرد.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم گفت: هر کس در روز عاشورا از ترس خداوند بگرید از گناهان پاک شود و برای او از طاعت عابدان نصیب خواهدرسید. و پیامبراکرم صلی الله علیه و سلم گفت که: هر کس در روز عاشورا با برادر مسلمان خود مصافحه کند وقتی که از قبر برخیزد فرشتگان او را مصافحه خواهندکرد. و هر کس در این روز با سخن نیک خود مسلمانی را گرامی کند در قبر برای او دری از بهشت گشاده خواهدشد. و پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم گفت که: هر کس در روز عاشورا ده آیه از قرآن کریم را بخواند چنان است که تمام قرآن را خوانده باشد، و نیز فرمودند: هر کس در روز عاشورا یک کار نیک کند ثواب هزارکار نیک را بیابد.
در روز عاشورا ده عمل سنت است:
1ـ روزه گرفتن: چون پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم فرموده است: هر کس در روز عاشورا روزه بگیرد به شمار هر ساعتی از آن روز ثواب هشت سال عبادت در نامه ی اعمال او ثبت میشود.
2ـ غسل کردن: در خبر آمده است که: هر کس در روز عاشورا برای پاکی نفس، و عبادت خدا، غسل نماید در نامه ی اعمال او به هر قطره ی آب، عبادت یک سال نوشته میشود و از گناهان چنان پاک شود که گویا تازه از مادر متوّلد شده است و خداوند او را از تمام رنج ها و مرض ها دور دارد
3ـ خواندن نماز: در خبرها آمده است که هرکس در روز عاشورا چهار رکعت نماز را بخواند و به روح امیرالمؤمنین امام حسن و امیرالمؤمنین امام حسین رضی الله عنهما ببخشد و در هر رکعت یک فاتحه و پانزده مرتبه اخلاص بخواند، هر دو خواجه زادگان در روز قیامت او را شفاعت خواهندکرد. شیخ شبلی رحمه الله علیه این نماز را به روح اینان گذارده بود و گفت: در آن شب هر دو را در خواب دیدم، سلام کردم و جواب سلام مرا دادند و از من روی گردانیدند و من فریاد زدم که ای خواجه زادگان من چه خطایی کرده ام، آن دو گفتندکه: تو خطایی نکرده ای بلکه ما را شرمنده ساخته ای و ما نمیتوانیم روی تو را نگاه کنیم، و گفتند که تو را بشارت بادکه در روز عاشورا کسی این نماز را به روح ما گذارد ما داخل بهشت نشویم تا تو و ایشان را در بهشت نیاریم.
4ـ دعاکردن: رسول اکرم صلی الله علیه و سلم گفت که هر کس در روز عاشورا این دعا را سه مرتبه بخواند خداوند نظر رحمت به او خواهدکرد. و هرگز او را عذاب نخواهد داد. «لَا اِلهَ الا الله العَلِیُّ الاَعلَی لا اله الا الله ربُّ السَمَاواتِ وَ الَارضِ وَ مَا بَینَهُمَا وَ مَا تَحتَ الثَّری، اللهُمَّ اجعَلنَا مِمَّن دَعَاکَ وَ اَجِبتَهُ وَ ءَامَنَ بِکَ فَهَدَیتَهُ و رَغِبَ عَلَیکَ فَاَعطَیتَهُ وَ تَوَکَّل عَلَیکَ فَاَکفَیتَهُ وَ اغتَرَبَ مِنکَ اَدَّیتَهُ اللَّهُمَّ امدُد بِعِیشِی مَدّاً وَ اجعَل لِی فِی قُلُوبِ المُؤمِنِین وَدّاًَ، اللَّهُمَّ اِنَّا نَسئَلُکَ الاِیمَانَ بِکَ وَ نَسئَلُکَ الاَفضَلَ مِنَ الرِّزقِ وَ نَسئَلُکَ العَافِیَةَ فِی الدِّینِ وَالاَخِرَةِ یَا ذَا الجَلَالِ وَ الاِکرَام.»
5ـ زیارت علماء: پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم فرمودند: «مَن زَار عَالِمَا اَو مُتعلِّماً فِی یَومِ عَاشُورا فَکَاَنَّمَا زَارَ نَبِیًّا وَ کَتَبَ اللهُ تَعَالَی بِهِ کُلَّ نَظرَةٍ اِلَیهِ ثَوَابَ عِبَادَةِ اَلفِ سَنة» یعنی هرکس در روز عاشورا عالم یا متعلمی را زیارت کند همچنان که پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم را زیارت کرده است. و خداوند برای او به تعدادچشمانی که او را میبینند به ازای هرکدام از آنها ثواب هزار سال عبادت را خواهد نوشت.
6ـ عیادت مریض: رسول اکرم صلی الله علیه و سلم گفت که هرکس در روز عاشورا مریضی را عیادت کند خداوند در نامه ی اعمال او برای هر قدم او ثواب شهیدی را مینویسد و وقتی که از عیادت آن فارغ شود از گناهان خود پاک میشود همچون کسی که تازه از مادر متولد شده است.
7ـ سرمه کردن چشم: رسول اکرم صلی الله علیه و سلم گفت: هر کسی که در روز عاشورا چشم خود را سرمه کند خداوند او را از نابینایی و از سوختن درآتش حفظ خواهد کرد. و هر کسی در این روز بر چشمان خود کحل استعمال کند در آن سال به چشم درد مبتلا نخواهد شد.
8ـ دست بر سر یتیم مالیدن: درحدیث آمده است که هر کس در روز عاشورا به دست یتیمی چیزی بدهد، در وقت مردن او را بشارت بهشت خواهند داد.
9ـ آشتی دادن دو کس که با هم قهرند: هر کس که بین دو خصم را در روز عاشورا آشتی بدهد بر وی جنّت واجب کرده خواهد شد.
10ـ فراخ کردن طعام بر عیال و خانوداه: چون هر کس در روز عاشورا طعام را بر اهل و عیال خود فراخ گرداند خداوند رزق آن سال را برایش فراخ خواهد گردانید.
یکی از بزرگان این ده سنت را بصورت نظم درآورده است:
گوید ده سنت است روز عاشورا آنکس که بکرد گشت مغفور
چون روزه نماز غسل و سرمه بسیار طعام هست مشهور
سر بی پدران تو دست میمال و زبهر خدا پیرش رنجور
و هم عالم را بکن زیارت تا یابی مژده غیر بی محصور
میکن تو دعا و صلح و برهان از بهر جزاهای موفور
بوبکر بکرد نظم این را از بهر رضای خالق نور


تمت و لله الحمد و المنه
تهیه کننده: عبدالجبار خرمالی

منابع ومآخذ:
قرآن مجید
تفسیرنور
نزهة المجالس
شرعة الاسلام
تنبیه الغافلین
انیس الواعظین
نحبة اللآلی
قصص الانبیاء
آب حیات
قصه های قرآن
شهسوار کربلا
شهیدکربلا
یوسف و زلیخا
زندگانی پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم
المزاده فی سیر القاده
فرهنگ دهخدا






نوشته‌ای از MosallaVahdat.ir
http://www.mosallavahdat.ir

نشانی این صفحه :
http://www.mosallavahdat.ir/modules/news/article.php?storyid=97